{"id":58,"date":"2020-08-12T13:21:36","date_gmt":"2020-08-12T11:21:36","guid":{"rendered":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/?p=58"},"modified":"2021-02-05T13:27:09","modified_gmt":"2021-02-05T12:27:09","slug":"wywiad-z-przewodniczacym-tskn-rafalem-bartkiem","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/2020\/08\/12\/wywiad-z-przewodniczacym-tskn-rafalem-bartkiem\/","title":{"rendered":"Wywiad z przewodnicz\u0105cym TSKN, Rafa\u0142em Bartkiem"},"content":{"rendered":"

Z Rafa\u0142em Bartkiem, przewodnicz\u0105cym Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego Niemc\u00f3w na \u015al\u0105sku Opolskim rozmawia Joanna Hassa.
\n<\/strong><\/p>\n

Jak Pan rozmawia z dzie\u0107mi w domu?<\/strong><\/p>\n

Po niemiecku.<\/p>\n

Dlaczego tak?<\/strong><\/p>\n

Wiem, jak wiele to znaczy dla mnie i mojej \u017cony oraz jak\u0105 rol\u0119 to odgrywa w naszym \u017cyciu, \u017ce oboje m\u00f3wimy po niemiecku, przez co nie chcieli\u015bmy, \u017ceby nauka j\u0119zyka niemieckiego u dzieci by\u0142a pozostawiona przypadkowi. Od samego pocz\u0105tku chcieli\u015bmy mie\u0107 \u015bwiadomy wp\u0142yw na to i da\u0107 dzieciom tak\u017ce drugi j\u0119zyk na drog\u0119 \u017cycia.<\/p>\n

Jak zmotywowa\u0142by Pan rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 mieli potomstwo, do dwuj\u0119zycznej edukacji dzieci?<\/strong><\/p>\n

Polecam pos\u0142ucha\u0107 dzieci, kt\u00f3re same wyros\u0142y bilingualnie. Moje c\u00f3rki s\u0105 bardzo zadowolone z faktu, \u017ce m\u00f3wi\u0105 zar\u00f3wno po polsku, jak i po niemiecku, przez co same stanowi\u0105 najlepsz\u0105 reklam\u0119 dwuj\u0119zyczno\u015bci. Dzisiaj nie maj\u0105 problem\u00f3w z poruszaniem si\u0119 w obu kr\u0119gach kulturowych. Ogl\u0105daj\u0105 wiadomo\u015bci, \u015bledz\u0105 youtuber\u00f3w itp. w obu j\u0119zykach. Spotykaj\u0105 si\u0119 z cz\u0142onkami rodziny w Polsce i w Niemczech, nie maj\u0105c \u017cadnych problem\u00f3w z komunikacj\u0105. Ciesz\u0119 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce coraz lepiej w\u0142adaj\u0105 dialektem \u015bl\u0105skim, co jest te\u017c dla mnie wa\u017cne. Nie nale\u017cy zapomina\u0107 o tym, \u017ce wiele rzeczy, kt\u00f3re dziej\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 nich, mog\u0105 obserwowa\u0107 bardziej krytycznie, poniewa\u017c otrzymuj\u0105 wiadomo\u015bci lub impulsy z r\u00f3\u017cnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych.<\/p>\n

Jest Pan przewodnicz\u0105cym Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego Niemc\u00f3w na \u015al\u0105sku Opolskim, najwi\u0119kszej organizacji mniejszo\u015bci niemieckiej w Polsce. Jak d\u0142ugo Pan dzia\u0142a w MN? Co Pana sk\u0142oni\u0142o do zaanga\u017cowania si\u0119 w te struktury?<\/strong><\/p>\n

Dok\u0142adnej daty nie mog\u0119 nawet dzisiaj okre\u015bli\u0107. Jestem cz\u0142onkiem TSKN od urodzenia, co zawdzi\u0119czam swoim rodzicom. Moje pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 prze\u0142omu 1999\u20132000 roku, kiedy \u00f3wczesny przewodnicz\u0105cy DFK pan Josef Duda zapyta\u0142 mnie, czy chcia\u0142bym by\u0107 aktywny w zarz\u0105dzie DFK \u2013 i tak si\u0119 to wszystko zacz\u0119\u0142o. Wiele zawdzi\u0119czam panu Dudzie, kt\u00f3ry zmar\u0142 kilka lat temu, b\u0119d\u0105c honorowym obywatelem Chrz\u0105stowic. On, ale tak\u017ce wiele innych os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142em dzi\u0119ki niemu pozna\u0107, pokazali i u\u015bwiadomili mi, \u017ce warto dba\u0107 o dziedzictwo, ale tak\u017ce o j\u0119zyk i kultur\u0119. I tak krok po kroku coraz lepiej i g\u0142\u0119biej poznawa\u0142em ludzi, kultur\u0119 i mniejszo\u015b\u0107 niemieck\u0105, kt\u00f3ra stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej cz\u0119\u015bci\u0105 mnie. Zawsze zak\u0142adam, \u017ce przypatrywanie si\u0119 i ocenianie przynosi mniej ni\u017c tworzenie, a ja po prostu szuka\u0142em sposob\u00f3w, mo\u017cliwo\u015bci tworzenia. To wszystko nie by\u0142oby mo\u017cliwe bez wielu wspania\u0142ych ludzi, kt\u00f3rych spotka\u0142em po drodze i z kt\u00f3rymi mia\u0142em oraz mam szcz\u0119\u015bcie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n

Pierwsze organizacje mniejszo\u015bci niemieckiej zosta\u0142y za\u0142o\u017cone trzydzie\u015bci<\/strong> lat temu. Jak zmieni\u0142o si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo od tamtej pory?<\/strong><\/p>\n

Cele spo\u0142ecze\u0144stwa nie zmieniaj\u0105 si\u0119, ale ludzie i metody ich realizacji. Coraz mniej jest os\u00f3b ze starszego pokolenia, czyli ludzi, kt\u00f3rzy podobnie jak moi rodzice urodzili si\u0119 w Niemczech. Naszym zadaniem musi by\u0107 dbanie o dziedzictwo, kt\u00f3re nam pozostawili, i przekazywanie go nast\u0119pnym pokoleniom. Wiele si\u0119 wok\u00f3\u0142 nas zmieni\u0142o, r\u00f3wnie\u017c politycznie. Trzydzie\u015bci lat temu Polska by\u0142a kr\u00f3tko po prze\u0142omie demokracji, teraz Polska jest ju\u017c szesna\u015bcie lat w Unii Europejskiej, granice s\u0105 otwarte. W tym sensie Europa sta\u0142a si\u0119 \u201emniejsza\u201d i wiele z tego, o co walczyli za\u0142o\u017cyciele MN, sta\u0142o si\u0119 rzecz\u0105 oczywist\u0105. Pozostaje jednak jedno: o\u017cywienie niemieckiego j\u0119zyka i kultury w regionach, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 Niemcy, pozostaje wyzwaniem i zadaniem dla tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Pami\u0119tam jeszcze dwana\u015bcie lat temu, kiedy zacz\u0119\u0142am aktywnie dzia\u0142a\u0107 w Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Mniejszo\u015bci Niemieckiej, pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce za dziesi\u0119\u0107 lat mniejszo\u015b\u0107 niemiecka ju\u017c nie b\u0119dzie istnie\u0107. Teraz, po up\u0142ywie dziesi\u0119ciu lat, MN jest nadal obecna. Jak Pan my\u015bli, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a mniejszo\u015b\u0107 niemiecka w ci\u0105gu najbli\u017cszych dziesi\u0119ciu lat? Jak to si\u0119 rozwinie?<\/strong><\/p>\n

Nie jestem jasnowidzem, tego nie wiem, ale zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce to b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od ludzi, kt\u00f3rych zdob\u0119dziemy dla spraw MN lub nie. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby\u015bmy pozostali w kontakcie z m\u0142odymi lud\u017ami, nie boj\u0105c si\u0119 zmian. Zmiany oznaczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c post\u0119p i nios\u0105 ze sob\u0105 nowych ludzi oraz nowe pomys\u0142y.<\/p>\n

Jakie s\u0105 najwi\u0119ksze wyzwania dla mniejszo\u015bci niemieckiej?<\/strong><\/p>\n

Z mojego punktu widzenia s\u0105 to i b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci sprawy zwi\u0105zane z edukacj\u0105 i mediami. Edukacja, poniewa\u017c nadal mamy du\u017cy problem j\u0119zykowy w mniejszo\u015bci niemieckiej, poniewa\u017c obecna jako\u015b\u0107 nauczania j\u0119zyka niemieckiego w szko\u0142ach publicznych niestety nie zrekompensuje tego problemu. Do tego dochodz\u0105 jeszcze utrzymuj\u0105ce si\u0119 problemy, jak np. niekorzystna interpretacja nauczania j\u0119zyka niemieckiego przez ministerstwo edukacji, kt\u00f3ra oznacza, \u017ce w klasach si\u00f3dmych i \u00f3smych jest jeszcze mniej lekcji j\u0119zyka niemieckiego ni\u017c do tej pory. Media \u2013 poniewa\u017c odgrywaj\u0105 coraz wa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w naszym \u017cyciu. Stali\u015bmy si\u0119 poprzez wiele kana\u0142\u00f3w medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych r\u00f3wnie\u017c sami medialnymi lud\u017ami. Kiedy\u015b \u0142atwiej by\u0142o dotrze\u0107 do ludzi poprzez artyku\u0142 w gazecie lub wys\u0142anie pisma, teraz jeste\u015bmy zmuszeni my\u015ble\u0107 o r\u00f3\u017cnych sposobach komunikacji.<\/p>\n

Jak Pan my\u015bli, jakie jest najwi\u0119ksze wyzwanie dla cz\u0142onka mniejszo\u015bci niemieckiej, aby otwarcie przyzna\u0142 si\u0119 do bycia Niemcem<\/strong>?<\/strong><\/p>\n

Trzeba rozwin\u0105\u0107 poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. Je\u015bli zdam sobie spraw\u0119 z warto\u015bci dodatkowej, jak\u0105 dla mnie oznacza dorastanie w dw\u00f3ch, a mo\u017ce nawet trzech kulturach, znajomo\u015b\u0107 lub przynajmniej rozumienie dw\u00f3ch, a mo\u017ce nawet trzech j\u0119zyk\u00f3w (je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 j\u0119zyk \u015bl\u0105ski), to nikt nie b\u0119dzie mia\u0142 problem\u00f3w z w\u0142asnym uzewn\u0119trznieniem si\u0119 i otwartym przyznaniem si\u0119 do tego. Problemy istniej\u0105 wtedy, kiedy wstydzimy si\u0119 naszego pochodzenia, naszego j\u0119zyka itp. Przez d\u0142ugi czas u\u015bwiadamiano \u015al\u0105zakom, \u017ce powinni wstydzi\u0107 si\u0119 swojego j\u0119zyka i swojego pochodzenia. R\u00f3wnie\u017c dzisiaj s\u0105 ludzie, politycy, kt\u00f3rzy chc\u0105 nam wm\u00f3wi\u0107, \u017ce tylko ci, kt\u00f3rzy s\u0105 Polakami i doskonale m\u00f3wi\u0105 po polsku, s\u0105 czego\u015b warci. Europa pokazuje nam co\u015b innego, a procesy globalizacyjne przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce nie jest interesuj\u0105ce to, co jednolite, ale to, co inne, co wskazuje na zr\u00f3\u017cnicowanie!<\/p>\n

Jak mniejszo\u015b\u0107 niemiecka jest obecnie postrzegana przez polsk\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107? <\/strong><\/p>\n

R\u00f3\u017cnie, tak jak ludzie s\u0105 r\u00f3\u017cni. Oczywi\u015bcie s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105, aby\u015bmy wyjechali z kraju i wol\u0105 nie mie\u0107 z nami nic wsp\u00f3lnego, ale z mojego punktu widzenia to s\u0105 raczej marginalne przypadki. Potem s\u0105 osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 o nas konkretnego zdania i niewiele o nas wiedz\u0105. Opr\u00f3cz tego jest z mojego punktu widzenia coraz wi\u0119cej Polak\u00f3w chc\u0105cych nas pozna\u0107, kt\u00f3rzy s\u0105 otwarci na nasz\u0105 kultur\u0119 i j\u0119zyk. Ale brakuje nam edukacji o naszej historii, naszej to\u017csamo\u015bci, poniewa\u017c jestem pewien, \u017ce razem mogliby\u015bmy osi\u0105gn\u0105\u0107 znacznie wi\u0119cej, gdyby\u015bmy si\u0119 lepiej znali. Na przyk\u0142ad w szko\u0142ach wyst\u0119puje ca\u0142kowity brak lekcji regionalnych. Cz\u0119sto lekcje s\u0105 nacechowane centralnie pod wzgl\u0119dem tre\u015bci i bardzo cz\u0119sto nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z histori\u0105 i tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 regionu. W taki spos\u00f3b dzieci dowiaduj\u0105 si\u0119 du\u017co o Warszawie, ale prawie nic o G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

Mniejszo\u015b\u0107 niemiecka w naszym regionie jest r\u00f3wnie\u017c aktywna politycznie. Dlaczego cz\u0142onkowie mniejszo\u015bci niemieckiej r\u00f3wnie\u017c anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w polityk\u0119?<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142a to \u015bwiadoma, \u015bl\u0105ska decyzja, aby nie tylko patrze\u0107, ale wyrazi\u0107 ch\u0119\u0107 kszta\u0142towania. Samorz\u0105dowcy wtedy i teraz s\u0105 lud\u017ami o otwartych umys\u0142ach, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 czeka\u0107, a\u017c im si\u0119 co\u015b podaruje. Chc\u0105 wzi\u0105\u0107 ster w swoje r\u0119ce i dzia\u0142a\u0107. I s\u0142usznie, bo ju\u017c wystarczaj\u0105co d\u0142ugo starano si\u0119 wm\u00f3wi\u0107 ludziom tu w regionie, \u017ce ci z zewn\u0105trz, kt\u00f3rzy byli tu bardzo cz\u0119sto wysy\u0142ani celowo, wiedz\u0105 wi\u0119cej i si\u0119 lepiej spisz\u0105. Przesz\u0142o\u015b\u0107 wiele razy pokaza\u0142a, \u017ce tak nie by\u0142o i \u017ce nikt nie mo\u017ce lepiej kszta\u0142towa\u0107 naszej wsi i gminy, naszego powiatu i wojew\u00f3dztwa ni\u017c my sami. Dlatego te\u017c osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce niestety nasz kraj w czasach obecnego rz\u0105du staje si\u0119 coraz bardziej scentralizowany. Szkoda, poniewa\u017c prawdziwy potencja\u0142 rozwoju le\u017cy w ludziach, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na miejscu. Musimy im tylko da\u0107 narz\u0119dzia do kszta\u0142towania.<\/p>\n

Kampania nazywa si\u0119 \u201eMniejszo\u015b\u0107 niemiecka ma warto\u015b\u0107\u201d. Co to dok\u0142adnie oznacza dla Pana?<\/strong><\/p>\n

Niemiecka kultura, j\u0119zyk i historia regionu ma warto\u015b\u0107. Ludzie, kt\u00f3rym na tym zale\u017cy, zar\u00f3wno sami Niemcy, jak i Polacy, maj\u0105 warto\u015b\u0107.<\/p>\n

Czy wyobra\u017ca sobie Pan wojew\u00f3dztwo opolskie bez mniejszo\u015bci niemieckiej?<\/strong><\/p>\n

Nie, nie mog\u0119 sobie tego wyobrazi\u0107, poniewa\u017c wtedy po prostu zabrak\u0142oby tej wyj\u0105tkowej cechy tego regionu. Niestety wiele os\u00f3b nie rozumie, \u017ce kultywowanie dziedzictwa mniejszo\u015bci tutaj w regionie le\u017cy w naszym wsp\u00f3lnym, polsko-niemieckim interesie.<\/p>\n

Jaki jest Pana ulubiony projekt mniejszo\u015bci niemieckiej? Albo na jaki projekt Pan czeka?<\/strong><\/p>\n

Hm, jest wiele projekt\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 bliskie mojemu sercu \u2013 grupy muzyczne, orkiestry, projekty j\u0119zykowe. Nie chcia\u0142bym wyr\u00f3\u017cnia\u0107 jednego z nich, poniewa\u017c ka\u017cda z tych inicjatyw, kt\u00f3ra przyczynia si\u0119 do zachowania j\u0119zyka i kultury niemieckiej, jest dla mnie rado\u015bci\u0105. Na co ja czekam? Na Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemc\u00f3w w Polsce z siedzib\u0105 w Opolu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Rafa\u0142em Bartkiem, przewodnicz\u0105cym Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego Niemc\u00f3w na \u015al\u0105sku Opolskim rozmawia Joanna Hassa. Jak Pan rozmawia z dzie\u0107mi w domu? Po niemiecku. Dlaczego tak? Wiem, jak wiele to znaczy dla mnie i mojej \u017cony oraz jak\u0105 rol\u0119 to odgrywa w naszym \u017cyciu, \u017ce oboje m\u00f3wimy po niemiecku, przez co nie chcieli\u015bmy, \u017ceby nauka j\u0119zyka niemieckiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58"}],"collection":[{"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions\/60"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mnmawartosc.skgd.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}